Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan (İstifa Eden) İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?
Toplumda genel kabul gören "istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz" kuralının iş hukukunda çok sayıda istisnası bulunmaktadır. Bir işçi, İş Kanunu'nda belirtilen haklı nedenlerden birine dayanarak veya kanunun tanıdığı özel durumlar çerçevesinde işten kendi isteğiyle ayrıldığında kıdem tazminatına eksiksiz şekilde hak kazanır.
Av. Halil İbrahim Balaz
8/27/20262 min oku
İşveren Kaynaklı Haklı Nedenle İstifa Halleri
İşyerinde yaşanan hukuka veya sözleşmeye aykırı durumlar sebebiyle işçinin iş sözleşmesini tek taraflı olarak (haklı fesih yoluyla) sonlandırması mümkündür. Bu durumlarda işçi, istifa etmesine rağmen kıdem tazminatını alır. En yaygın haklı fesih nedenleri şunlardır:
Ücretlerin Ödenmemesi veya Eksik Ödenmesi: Maaşın, fazla mesai ücretlerinin, primlerin veya ulusal bayram/genel tatil (UBGT) ücretlerinin ödenmemesi, geciktirilmesi ya da eksik ödenmesi.
SGK Primlerinin Gerçek Maaştan Yatırılmaması: İşçinin gerçekte aldığı maaş yüksek olmasına rağmen SGK primlerinin asgari ücret üzerinden gösterilmesi ve kalan kısmın elden ödenmesi.
Mobbing (Psikolojik Baskı): İşçiye yönelik sistematik yıldırma politikaları, hakaret, aşağılama veya haksız görev yeri değişiklikleri.
Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklik: İşçinin onayı olmadan çalışma saatlerinin ağırlaştırılması, rızası dışında farklı bir şehre/şubeye gönderilmesi.
Sağlık Nedenleri: İşin niteliğinin işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hale gelmesi (bu durumun sağlık kurulu raporu ile ispatlanması gerekir).
Özel Durumlara Bağlı İstifa Halleri (Kusursuz Fesih)
İşverenin herhangi bir kusuru olmasa dahi, kanun koyucu bazı özel sosyal durumlar nedeniyle işçiye işten ayrılarak kıdem tazminatını talep etme hakkı tanımıştır:
Evlilik Nedeniyle İstifa: Kadın işçilerin, resmi nikah tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde kendi istekleriyle işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatı ödenir. Bu hak yalnızca kadın işçilere tanınmıştır.
Askerlik Nedeniyle İstifa: Muvazzaf askerlik hizmeti (bedelli askerlik dahil) nedeniyle işinden ayrılmak zorunda kalan erkek çalışanlar kıdem tazminatına hak kazanır.
Emeklilik ve EYT: Emekliliğe hak kazananlar veya yaş şartı dışındaki sigortalılık süresi ile prim gün sayısını doldurup SGK'dan "Kıdem Tazminatı Alabilir" yazısı getirenler.
İstifa Dilekçesi Yazarken Yapılan Kritik Hatalar
Müvekkillerin süreçte yaptığı en büyük hata, insan kaynaklarının önüne koyduğu matbu "Gördüğüm lüzum üzerine istifa ediyorum", "Tüm haklarımı aldım, kendi isteğimle ayrılıyorum" gibi ibareler içeren dilekçeleri imzalamaktır. Bu tür bir beyan, var olan haklı nedenleri hukuken ortadan kaldırabilir.
Haklı nedenle işten ayrılan bir işçinin;
Süreci basit bir dilekçe ile değil, noter kanalıyla gönderilecek bir ihtarname ile başlatması,
Fesih gerekçelerini (ödenmeyen mesailer, SGK primleri vb.) ihtarname metninde detaylıca ve hukuki bir dille gerekçelendirmesi şarttır.
Kılıç & Balaz Avukatlık Bürosu olarak, iş akdinin feshi sürecinin en başından itibaren müvekkillerimizin yanındayız. Fesih ihtarnamesinin hazırlanması, arabuluculuk sürecinin yürütülmesi ve gerekirse iş davasının açılarak alacakların eksiksiz tahsil edilmesi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.